رسول اللّه روايت شده است كه گفته‌اى : « 1 » « شيّبتني سورة هود و أخواتها ، فما الّذى شيّبك منها ؟ فقال : قوله ( فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ ) . پس هر گاه ضلال - ترك نمودن طريق مستقيم عمدا يا سهوا كم يا زياد باشد در آن صورت صحيح است كه لفظ ( ضلال ) از كسى كه خطائى از او سر مىزند به كار رود از اين روى به پيامبران و بكفّار نيز نسبت داده شده است هر چند كه ميان اين دو ضلال فاصلهء دو رو زيادى بوده ، مگر نمىبينى كه در بارهء پيامبرش صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : ( وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى - 7 / ضحى ) يعنى قبلا به آنچه را كه از نبوّت و پيامبرى به تو رسيده است آگاه و راه يافتهء به آن نبودى . و اولاد يعقوب به پدرشان گفتند : ( إِنَّكَ لَفِي ضَلالِكَ الْقَدِيمِ - 95 / يوسف ) . و باز به ملك مصر گفتند : ( إِنَّ أَبانا لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ - 8 / يوسف ) . كه اشاره به شيفتگى و علاقهء يعقوب به يوسف و اشتياقش به اوست و همچنين آيه : ( قَدْ شَغَفَها حُبًّا إِنَّا لَنَراها فِي ضَلالٍ مُبِينٍ - 30 / يوسف ) « 2 » و از قول موسى گفت : ( وَ أَنَا مِنَ الضَّالِّينَ - 20 / شعراء ) كه تنبيهى و هشدارى است ، در كار سهو و غفلتى از

--> ( 1 ) يعنى سورهء هود و همانند آن مرا پير كرد ، پرسيد آنكه تو را از آن سوره پير كرده است كدام است ؟ پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : ( فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ - 112 / هود ) امر خداى تعالى كه فرمود : همانگونه كه امر شده‌اى پايدار باش و استقامت بورز ، كه در احاديث ( وَ مَنْ تابَ مَعَكَ - 112 / هود ) يعنى و ديگرانى كه پيروان تو هستند نيز بايستى استقامت بورزند ، تتمّهء حديث است كه پيامبر را نگران و اندوهگين مىنموده و گر نه او خود مظهر استقامت و پايدارى بوده ( كه امام خمينى هم همين نظر را دارند ) . واقدى از ابن عبّاس نقل مىكند كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : ( شيّبتنى هود و الواقعة و المرسلات و عَمَّ يَتَساءَلُونَ و إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ و اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ و ما فعل بالأمم قبل ) سوره‌هاى ( 11 / 56 - 77 - 78 - 81 - 54 ) كه مسئوليّت پايدارى ملّت اسلام با او بوده پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را پيش از موعد پيرى فرسوده ساخته و خودش مىگويد : بر امم گذشته چنين نبوده براى توضيح بيشتر به ذيل واژه - حصا - مراجعه شود . ( الطّبقات الكبرى / كاتب واقدى 1 / 435 ) . ( 2 ) سه آيهء اخير نقل قول برادران حسود و گمراه يوسف نسبت به حضرت يعقوب است كه چون او را در راه باطل خود نمىبينند او را نسبت به نظر و راه خود در بيراهه و گمراه معرّفى مىكنند .